پاراچنار کجاست؟

پاراچنار (در منابع قدیم عربی : باراشنار) ، شهری در شمال غربی پاکستان . این شهر بخشی از ایالت سرحدی شمال غربی (ایالت شمال غربی ) و نیز قسمتی از منطقة پشتونستان است که در میان رشته کوههای شمال غربی پاکستان واقع و دارای دره های سرسبز، آبشارها، چشمه ها و جنگلهایی با درختان صنوبر و چنار است . جاده ای که این شهر را به افغانستان مرتبط می سازد، پس از گذر از درة پایه وار، از گردنة کُرَّم (در شمال غربی شهر) می گذرد. از این راه تجارت پشم ، شال ، قره گل و مانند آن صورت می گیرد (اسعدی ، ج 2، ص 129؛ د. اردو ، ذیل «مادّه »). عشایر ادی زئی ، دویل زئی ، غندی خیل ، مستوخیل ، حمزه خیل ، منگل ، مثبل ، درزدران منتوان ، وزئی ، حاجی غلزئی ، لیسانی و پاره در شهر و اطراف آن سکونت دارند.

پاراچنار شهری نظامی در حدود بیست کیلومتری مرز افغانستان است و از طریق کوهات به پیشاور و راولپندی

مرتبط می شود. این شهر مرکز کُرَّم ایجنسی است و در حدود 180 کیلومتری جنوب غربی پیشاور در َ56 ْ33 عرض شمالی و َ40 ْ70 طول شرقی در ارتفاع 750 ، 1 متر از سطح دریا واقع شده و رود کُرَّم در جنوب آن جریان دارد. وجه تسمیة آن را وجود درختان کهنسال چنار یا سکونت قبیلة پارا یا پاره در پیرامون چنار بزرگی در آنجا می دانند (سرحدی ، ص 80؛ د. اردو ، همانجا). پاراچنار در 1309/1892 جزو هندِ بریتانیا شد ( د. اردو ، همانجا).

محصولات عمدة پاراچنار گندم و برنج و ذرّت ، خشکبار و محصولات باغی مانند زردآلو، شفتالو، گلابی ، آلوچه ، انگور و شلیل است . سیب آن در سراسر پاکستان ، مشهور و به لحاظ رنگ طلایی اش از زمان انگلیسیها به گلدن دیشز معروف است . اراضی آن برای کشت زعفران مناسب است و چوبش از قدیم برای ابنیه و عمارات به کار می رفته و امروزه مقدار زیادی از آن به دیگر نواحی صادر می شود. پرورش کرم ابریشم نیز در آن رواج دارد (سرحدی ، ص 82 ـ83؛ د. اردو ، همانجا). نزدیک به نیمی از جمعیّت شهر شیعة اثناعشری و بقیه سنی اند. در مرکز شهر، حسینیة بسیار مجللی قرار دارد. علمای بسیاری به این شهر منسوب اند از جمله : مولانا سیدپادشاه حسین ، مولانا علی سرور سرحدی (قرن چهاردهم )، مولانا غلام قاسم خان کورایی (قرن چهاردهم )، مولانا عبدالحسین (متوفی 1365) و مولانا محمد عباس (متوفی 1364) که برای تکمیل تحصیلات دینی به ایران و عراق نیز سفر کرد (نقوی ، ص 164، 190، 219، 354، 377).

چند هفته است که آخرین جنگ در پاراچنار پایان یافته ؛ ولی ابعاد گوناگون آن هر روز بیشتر روشن می‌شود و تاسف همگان را بر می‌انگیزد.چهار روز پیش «جرگه» یا مجلسی که برای صلح تشکیل شده بود از طرفین درگیر - یعنی شیعیان و گروههای ناصبی پیرو یزید بن معاویه - خواست که گروگانهایی را که از یکدیگر در اختیار دارند، تحویل این مجلس دهند؛ در نتیجه شیعیان 8 تن از یزیدیانی را که - در مقابل 6نفر خدمه 3 دستگاه تانکر سوخت و 6 نفر سرباز سپاه مرزی ربوده شده توسط یزیدیان در روستای «چپری» واقع در ورودی شهرستان «کرم ایجنسی»- گروگان گرفته بودند و مانند مهمان از آنان پذیرایی کرده بودند، را تحویل این مجلس دادند اما در مقابل یزیدیان 6 جسد و 6 نفر مجروح را تحویل این مجلس داده اند.



براساس گزارش خبرنگار ابنا از پاراچنار، اجساد شهداء نشان از آن دارد که آنها قبل از شهادت به شدت هدف خشونت مخصوص یزیدیان ناصبی قرار گرفته اند و وضع 6 نفر دیگر نیز به شدت وخیم است.این حادثه بار دیگر خشم و انزجار شیعیان را برانگیخت و آنان از دولت و مقامات محلی خواسته اند که عاملان این اقدام غیرانسانی و غیر اسلامی و حتی مغایر با فرهنگ قبائلی، را فورا دستگیر و مجازات نمایند.براساس این گزارش، بعد از مرحله اول جنگ دوم – که از اواسط نوامبر سال گذشته آغاز شده بود و در اوائل ژانویه سال جاری میلادی پایان یافت – بیش از صد نفر از اعضاء اصلی القاعده با یونیفورم ارتش با شعار ایجاد امنیت در شهر وارد پاراچنار شدند و در مسجد ناصبیان مستقر گردیدند اما بعد از یکی دو روز آنها نیز شیطنت هایی را در شهر آغاز کردند که این امر باعث آغاز مرحله دوم جنگی شد که بیش از 50 روز ادامه یافت.

مبارزین شیعه در طول این جنگ هرگز وارد مسجد اصلی ناصبیان نشدند ولی بعد از پایان جنگ ارتش وارد این مسجد شد و دهها جنازه را با هلی کوپتر از منطقه دور کرد که گفته می شود متعلق به اعضاء معروف گروه تروریستی القاعده بوده اند. 85 جسد از این جنازه ها – که در میانشان 11 نفر از اتباع کشورهای فرانسه، سودان و برخی کشورهای عربی دیگر دیده می شدند – در یک گور جمعی به خاک سپرده شدند. این درحالی است که در این درگیریها 13 تن از افسران و سربازان ارتش نیز کشته شده بودند.

کسانی که به درون مسجد رفته بودند به خبرنگار ابنا گفتند که درحالی که شیعیان هرگز به مسجد متعرض نشده اند، آثار تیراندازیهای شدید بر دیوار های مسجد هویدا است. لذا چنین به نظر می رسد که ارتشیان به بهانه امدادرسانی و تحویل مواد غذائی و داروئی وارد مسجد شده اند و براثر درگیری فیمابین همه افراد القاعده کشته شده و بیش از 10 افسر و سرباز ارتش نیز در همین درگیری جان باخته اند زیرا شیعیان در هیچ موردی به نیروهای دولتی حمله نکرده اند.

این گزارش به نقل از منابع آگاه می افزاید که اعضاء القاعده طی تماسی با ارتش خواستار مواد غذائی و داروئی شده و خواسته بودند که مواد درخواستی توسط نیروهای سپاه مرزی - که عمدتا از مناطق مختلف وزیرستان شمالی و جنوبی می باشند – به مسجد محل استقرار القاعده انتقال داده شود. ارتش عده ای از کماندوهای خود را با یونیفورم مخصوص شبه نظامیان سپاه مرزی وارد مسجد کرد که به دنبال آن، درگیری مورد اشاره رخ داده است. همانگونه که در تحلیل گزارشهای پیشین ابنا نیز اشاره شده بود، جنگهای اخیر در پاراچنار با سه هدف شعله ور شد:

1- تضعیف شیعه و متوقف کردند روند پیشرفت این منطقه شیعه نشین و سرسبز و زیبا، که هم از لحاظ طبیعی زیباترین و آبادترین است و هم از نظر سطح سواد و حضور در عرصه های گوناگون کشور در بین این مناطق بی نظیر است.

2- دولت و ارتش که در مناطق گوناگون قبائلی از جمله در «وزیرستان»، «خیبر»، «مهمند»، «باجور»، «سوات» و «اورکزئی» با مشکلات عدیده ای از جمله مقاومت شدید تروریستها روبرو است و از قرار معلوم با ایجاد جنگ در پاراچنار و اعلام جهاد از سوی تروریستها علیه شیعیان در سایر مناطق قبائلی، تعداد کثیری از آنها در پاراچنار حضور یافته بودند. دلیل این امر اجساد بیشماری بوده که به مناطق مختلف انتقال یافته است. تبلیغات برای جمع آوری تروریستها جهت مبارزه با شیعیان بقدری وسیع بوده که از همه مناطق قبائلی پاکستان هزاران نفر در مناطق جنوب غرب پاراچنار تجمع کرده بودند. ضمن این که آنها از ناحیه طالبان افغانستان نیز پشتیبانی می شده اند.

البته یکی از فرماندهان معروف طالبان افعانستان «ملافضل شاه» در جنگ ربیع الاول در این منطقه به هلاکت رسیده بود. گفته می شود که در بعضی موارد ارتش نیز با کاروانهای تروریستهای عازم پاراچنار در مناطق ورودی کرم ایجنسی – با مرکزیت پاراچنار - درگیر شده و دور از چشم شیعیان با استفاده از بالگردهای توپدار دهها تن از آنها را به هلاکت رسانده است و چنین به نظیر می رسد که ارتش و دولت خواهان رویارویی تروریستها با شیعیان در پاراچنار و گردآوری آنها در این منطقه بوده تا به آسانی بتوان آنها را – در خارج از مناطق محل سکونتشان – نابود کرد.

3- ایجاد اختلاف در بین شیعیان پاراچنار و قبائل دیگر. در نتیجه این اقدامات که هم اینک عبور شیعیان از مناطق قبائلی غیر شیعه غیر ممکن است و در صورتی که بخواهند از این مناطق عبور کنند و شناسائی شوند احتمال زنده ماندنشان به شدت ضعیف خواهد بود، ضمن این که راههای پاراچنار به سایر مناطق پاکستان هنوز ناامن است و مسافرانی هم که با اسکورت نیروهای دولتی حرکت می کنند – در مناطق غیر شیعه - با توهین و فحاشی روبرو می شوند.

با توجه به واقعیتهای موجود می توان گفت که هدف اول و سوم تا حدود زیادی حاصل شده و فاصله بین شیعیان و غیرشیعیان به شدت افزایش یافته است و حمله اول یزیدیان به شیعیان در روز 17 ربیع الاول سال گذشته هجری قمری – زمانی که کنفرانس وحدت اسلامی در حسینیه شیعیان با حضور علماء شیعه وسنی در حال برگزاری بود – خود گویای این بود که چه اهداف دیگری از این اقدامات دنبال می شود. البته ناگفته پیدا است که تلاش پاکستان برای تغییر وضعیت حقوقی خط دیورند به مرز بین المللی ناآرام کردن مناطق پشتون نشین برای نیل به این هدف را نیز نباید از نظر دور داشت به خصوص که منطقه پاراچنار با سه استان«پکتیا»، «خوست» و «ننگرهار» افغانستان مرز مشترک دارد و برای افغانستان از این ناحیه هیچ تهدیدی وجود ندارد در حالیکه دیگر مناطق قبائلی ناآرام می باشند.آنچه مسلم است تحویل جنازه های شیعیان و افراد مجروح در مقابل افرادی که سالم از سوی شیعیان به جرگه تحویل داده شده اند، و شهادت بیش از 40 تن از شیعیان در اقدام تروریستی روز شنبه در شهر پاراچنار، اوضاع را یک بار دیگر در منطقه جنگزده پاراچنار با ابهامات متعددی روبرو ساخته است

پاراچنار در گوگل مپ